Berriak

Mantala Basque Gastronomyk antolatuta, BSTK Basotik Fundazioarekin lankidetzan, jardunaldiak gastronomia berdean jarri du arreta, baita basoak ezagutza, produktu, biodibertsitate eta etorkizun-eremu gisa sektorearentzat duen eginkizunean ere. Gastro Gaztearen topaketa berri bat izan da astelehen honetan Pagoetako Parke Naturalean, Mantala Basque Gastronomyk, Basque Culinary Centerrek euskal gastronomia bultzatzeko duen proiektuak, antolatuta, BSTK Basotik Fundazioarekin lankidetzan. Jardunaldiak gastronomiari, ekoizpenari, artisautzari eta lurraldeari lotutako profesional gazteak bildu ditu, gastronomia berdeago, jasangarriago eta inguruneko baliabideekin konektatuago baterantz nola egin aurrera hausnartzeko. Topaketak basoaren inguruko elkarrizketa ireki nahi izan du, basoa espazio bizi gisa hartuz: biodibertsitatea, ezagutza, lehengaiak, ofizioak, kultura eta gastronomiarentzat aukera berriak eskaintzen dituen leku gisa. Begirada horretatik, jardunaldiak produktuaren, naturaren, ofizioaren eta lurraldearen arteko elkargunean lan egiten duten hainbat proiektu eta esperientzia hurbildu dizkie parte-hartzaileei. Erakunde-irekieran parte hartu dute Imanol Zubelzuk, Mantala Basque Gastronomyko arduradunak; Nora Beltrán de Otálora Errastik, Eusko Jaurlaritzako Elikagaien Kalitate eta Sustapeneko zuzendariak; eta Amaia Isastik, BSTK Basotik Fundazioaren ordezkari gisa. Lehen bloke horretan, topaketaren zentzua eta sektoreko profesional gazteen artean espazio partekatuak sortzearen garrantzia kokatu dira. “Gastro Gaztea, hain zuzen ere, sektoreko belaunaldi berriek elkar ezagutzeko, galderak egiteko eta euskal gastronomiaren etorkizuna elkarrekin pentsatzeko espazioak sortzeko jaio zen. Pagoetan, basoari etorkizun horren parte gisa begiratu nahi izan diogu: ezagutza, produktua, biodibertsitatea eta kultura gastronomikoa biltzen dituen espazio gisa”, adierazi du Imanol Zubelzuk, Mantala Basque Gastronomyko arduradunak. “Basotik Fundazioan Gipuzkoako basoak kudeatutako espazio biziak izan daitezen lan egiten dugu, baita ingurumen, gizarte eta ekonomia-balioa sortzeko gaitasuna izan dezaten. Gastro Gaztea bezalako ekimenek mendia begirada profesional berrietara hurbiltzeko aukera ematen digute, eta erakusten dute basoa ez dela baliabide natural bat soilik, baizik eta ezagutzaren, biodibertsitatearen eta inguruneari lotuago dagoen gastronomia baterako aukeren lurraldea ere”, adierazi du Amaia Isastik, BSTK Basotik Fundazioaren ordezkari gisa.  Ongietorriaren ondoren, Amaia Agotek, Pagoetako Parke Naturaleko ingurumen-hezitzaileak, basoari eta haren onurei buruzko esku-hartzea eskaini du, haren balio ekologikoa, soziala eta kulturala landuz. Haren ekarpenak jardunaldia esparru zabalago batean kokatzeko balio izan du: basoa zaindu beharreko ekosistema gisa ulertzeko, baina baita elikaduraren, lurraldearen eta jasangarritasunaren arteko harremana birpentsatzeko leku gisa ere. Goizean zehar, parte-hartzaileek gastronomia berde eta jasangarrian oinarritutako lan-dinamika batean hartu dute parte Imanol Zubelzu eta Blanca del Noval, gastronomia iraunkorrean espezialistaren eskutik. Helburua ideiak, erronkak eta aurrera egiteko bide posibleak partekatzea izan da, inguruarekin, hura lantzen duten pertsonekin eta lurraldeko baliabideekin lotuago egongo den sektore baterantz. Jardunaldiak basoari, produktuari eta ofizioari lotutako hainbat proiekturen parte-hartzea ere izan du. Horien artean izan dira Miguel Goya harakina, Alejandro Goya Okelak proiektukoa; Diego Sorrarain, Baliarraingo sukaldaria; Patricia López de la Calle, Bodegas Artadikoa; Miriam Loidi artisaua; eta Agurtzane Subijana, Ondu eta Artadia proiektuen bultzatzailea. Haien esperientziek lurraldetik lan egiteko modu desberdinak erakusteko aukera eman dute, paisaiaren, lehengaiaren, jakintzaren eta komunitatearen arteko harremana balioan jarriz. Topaketak produktuari eta mahaiari lotutako uneak ere izan ditu. Jardunaldia Ainhoa Oyangurenen espezialitateko kafearekin hasi da, Trike Koffee Roasters proiektukoa, eta Joseba eta Ander Recondoren ogi eta gozoekin, Ore Amakoak. Gainera, Bittor Barandiaranek bere proiektua aurkeztu du, lehen truke-une horren parte gisa. Goiza amaitzeko, Ama Jatetxeak basoarekin lotutako mokaduen dastaketa eskaini du, partekatutako hausnarketa esperientzia gastronomiko bihurtuz. Gastro Gaztea Mantala Basque Gastronomyk bultzatutako ekimena da, euskal gastronomiaren inguruan komunitate gazte bat aktibatzeko, sukaldarien, ekoizleen, artisauen eta sektoreko beste eragile batzuen arteko topaketa sustatuz. Horrelako jardunaldien bidez, proiektuak elkarrizketarako, ikaskuntzarako eta lankidetzarako espazioak ireki nahi ditu, gastronomiaren etorkizuna lurraldetik kolektiboki pentsatzeko.

Mantala Basque Gastronomyk, Basque Culinary Centerrek euskal gastronomia bultzatzeko duen proiektuak, euskal diasporako 50 gazte hartu ditu, Eusko Jaurlaritzak bultzatutako Gaztemunduri Ateak Ireki programaren baitan. Jardunaldiak euskal gastronomiara hurbiltzeko aukera praktiko eta hausnartua eskaini du, lurraldeari, produktuari, transmisioari eta identitateari lotutako adierazpen kultural gisa ulertuta. Gaztemunduri Ateak Ireki euskal diasporako gazteei zuzendutako programa da, Euskal Etxeekin lotura duten 18 eta 35 urte bitartekoei. Programak Euskadin prestakuntza-egonaldiak eskaintzen ditu euskal kulturaren hainbat esparruren inguruan, hala nola musika tradizionala, dantza edo gastronomia. Testuinguru horretan, Basque Culinary Centerrek jardunaldi espezifiko bat antolatu du euskal gastronomia balioan jartzeko eta parte-hartzaileei haren gako batzuk hurbiltzeko. Eguna Getarian hasi da, bertan parte-hartzaileek gertutik ezagutu ahal izan dute paisaiaren, arrantza-jardueraren, tokiko produktuaren eta kultura gastronomikoaren arteko harremana, Aitor Arregi, Elkano Jatetxeko chefaren eskutik. Ondoren, taldea Basque Culinary Centerrera joan da, euskal gastronomiaren oinarriei, bilakaerari eta kultura transmititzeko tresna gisa duen eginkizunari buruzko saio teoriko batean parte hartzeko. Saio teoriko hori Javier Riverok, Tolosako Ama Jatetxeko chefak, eman du. Jardunaldiak arratsaldean jarraitu du sukaldaritza-tailer praktiko batekin. Bertan, gazteek euskal gastronomiako hainbat plater adierazgarri prestatu dituzte sektoreko profesionalen eskutik. Javi Riverorekin, Tolosako Ama Jatetxekoarekin, txipiroiak tintan prestatzen ikasi dute; Macarena Ordialesekin, Zumaiako Idoia Ardotegikoarekin, marmitakoa sukaldatu dute; eta Anelore Lasarekin, Donostiako Erre Jatetxekoarekin, pantxineta egin dute. Tailerrean landutako errezetak Euskal Etxeetan gero partekatu eta errepikatu ahal izateko aukeratu dira, euskal kultura gastronomikoaren transmisioa Euskal Herritik harago ere sustatzeko. Topaketa arratsaldean egindako elaborazioak partekatzeko askari batekin amaitu da. Esperientziak diasporako gazteen eta euskal kulturaren arteko lotura indartzeko aukera eman du gastronomiaren bidez, memoria, identitate eta belaunaldien arteko zubi gisa ulertuta. “Nire euskal sustraiekin berriro konektatzeko aukera ematen dit. Eta horrela, kulturari buruzko guztia ikasi ahal izatea; eta ikasten dudana Argentinara eraman, han ere erakutsi eta partekatu ahal izateko” Felipe Conde - Necoechea Euskal Etxea

Mantala Basque Gastronomyk eta BERRIAk Basque Culinary Centerren antolatutako topaketak 100 gonbidatu inguru bildu zituen, sektoreko emakumeen ibilbideak, jakintzak eta ekarpenak aitortzeko. Mamia proiektuko lehen aitortzak ospatu ziren atzo Basque Culinary Centerren, euskal gastronomiaren parte diren emakumeen lana, jakintza eta ibilbidea balioan jartzeko helburuarekin. Mantala Basque Gastronomyk eta BERRIAk antolatutako topaketak 100 gonbidatu inguru bildu zituen formatu hurbil, zaindu eta intimo batean: mahaietan eserita, askari bat partekatuz eta emakumeen ahotsak erdigunean jarriz. “Mamia” hitzaren ideiatik abiatuta, muinera, funtsara, barruan dagoenera begiratzeko gonbidapen gisa, jardunaldiak 2024an argitaratutako Mamia liburuarekin hasitako bideari jarraipena eman zion. Liburu hark euskal gastronomiari lotutako 50 emakumeren istorioak, ahotsak eta ekarpenak jaso zituen. Orain, lehen aitortza hauen bidez, Mamia egitasmoak kontakizun hori zabaltzen jarraitu nahi du, egunero euskal gastronomia sostengatzen eta eraikitzen duten beste emakume askoren lana ikusaraziz. Jardunaldian ongietorri instituzionala egin zuten Joxe Mari Aizegak, Basque Culinary Centerreko zuzendari nagusiak, eta Amagoia Mujikak, BERRIAko zuzendariak. Ondoren, Iñar Sastre eta Danaé Riañoren musikak girotu zuen topaketaren hasiera. Ekitaldiak, gainera, askaria posible egin zuten emakumeen testigantzak jaso zituen: Ainara Abasolo, Irrika Gluten Freeko arduraduna; Maite Retolaza, Oiharte Sagardotegiko burua eta Euskal Sagardoa Jatorri Deituraren lehendakaria; Paula Ostolaza, Gañeta Txakolindegiko burua; Ziortza Lopez, Soloitza Gaztandegiko gaztagilea; eta Lidia Olaizola, Kaia Kaipeko sukalde burua. Formatu horren bidez, mahai gainean zeuden produktuak ez ezik, haien atzean dauden istorioak, ofizioak, erabakiak eta begiradak ere partekatu ziren. Ogia, gozoak, sagardoa, txakolina, gazta eta atuna abiapuntu izan ziren jatorriaz, lanaz, transmisioaz eta lurraldeaz hitz egiteko. Bost aitortza, euskal gastronomiaren kontakizuna zabaltzeko Lehen edizio honetan, Mamiak bost emakume eta talde aitortu zituen, euskal gastronomiari hainbat esparrutatik egindako ekarpenagatik: lurraldea, baserria, ardoa, aretoa, komunitatea eta landa-eremuari lotutako sukaldaritza. Lurraldearekiko konpromisoa aitortza Nagore Etxebarriarteun Jauregibarriarentzat izan zen, García de Olano Upategikoa. Arabako Errioxako familia-upategi baten kudeaketan, profesionalizazioan eta proiekzioan egindako ibilbidea aitortu zitzaion. Bere lanak Laguardiako eta Paganoseko ardoak merkatu berrietara iristen lagundu du, lurraldeko produktua beste testuinguru batzuetara zabaltzeko bidean. Ibilbide oparoa / Erroa aitortza Marije Insausti Ondarentzat izan zen, Iztueta Esnekiakekoa, baserriari, esneari eta lurraldeari lotutako bizitza oso batengatik. Bere ibilbideak baserriari lotutako jakintzaren transmisioa irudikatzen du, baita tradizioa eta berrikuntza uztartzeko gaitasuna ere, produktu artisauen, elaborazio berrien eta herritarrak elikagaien jatorrira gerturatzen dituzten bisiten bidez. Gastronomia gizarteratzea aitortza Maider Larrañaga Zubillagarentzat izan zen, Arteaga Landetxeko sumillerra eta ostalaria. Aretotik ardoaren eta gastronomiaren mundua publikoarengana hurbiltzeko egin duen lana nabarmendu zen. Maiderrek ez du soilik ardoa zerbitzatzen: kontatu egiten du, testuinguruan kokatu, eta botila bakoitzaren atzean dauden pertsonak, paisaiak eta erabakiak mahaikidearengana eramaten ditu. Sarea ehuntzea / Komunitatea aitortza Hika Gastronomikoko areto-taldearentzat izan zen: Ana Isabel Etxeberria Otaegi, Mila Ugartemendia Zuriarrain, Arantxa Zubia Etxezarreta, Elba Amores Constante, Sana Eddardi Zindin eta Naroa Iraola Arregui. Aitortzak aretoko lana, komunitatea eta baserria, sukaldea eta mahaikidea hurbiltasunez, zaintzaz eta profesionaltasunez lotzeko gaitasuna jarri zituen balioan. Azkenik, Lurraldeari lotutako sukaldaritza aitortza Beatriz Pascualentzat izan zen, Salinas de Añanan kokatutako Almazen Salinaseko sukaldaria. Landa-eremuan eta proiektu propio baten bidez lurraldeari lotutako sukaldaritza garatzeagatik jaso zuen aitortza. Bere lanak erakusten du euskal gastronomia herri txikietan ere eraikitzen dela: paisaian, gertuko produktuan eta komunitatearekin sortzen den eguneroko harremanean. Aitortzak Amaia Barredok, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburuak, eman zituen. Emakumeak, memoria eta kontakizuna ardatz Aitortzez gain, topaketak Isabel Jaurenaren parte-hartzea izan zuen. BERRIAko Gizartea saileko koordinatzaileak hausnarketa bat partekatu zuen emakumeek euskal gastronomiaren kontakizunean izan duten presentziari buruz. Bere hitzek Mamiaren galdera nagusietako bati heldu zioten: nola kontatu da euskal gastronomiaren historia, nor agertu da kontakizun horretan eta nor geratu da bigarren planoan, urte luzez lana, jakintza eta transmisioa sostengatu arren. Jardunaldia Amaia Barredoren hitzaldiarekin eta Iñar Sastre eta Danaé Riañoren azken musika-piezarekin amaitu zen. Topaketak sariak banatzeaz harago, emakumeen lana aitortu, haien ahotsak entzun eta euskal gastronomiaren kontakizuna zabaltzeko aukera eman zuen.

Dimako Garena jatetxean ospatu den Euskal Gastronomiaren V. Topaketak sukaldariak, ekoizleak, baserritarrak, upategietako profesionalak, artisauak, aretoko profesionalak, erakundeak eta instituzioak bildu ditu ideia partekatu baten inguruan: jasangarritasuna komunitatetik eta ekintza kolektibotik soilik izango da posible.Jardunaldian, bide-orri bat aurkeztu da euskal sektore gastronomikoari eredu jasangarriago, errealistago eta sektorearen errealitate desberdinetara egokituagoetarantz aurrera egiten laguntzeko. Gastronomiaren balio-kate osoko 300 profesional eta eragile baino gehiago bildu dira gaur Bizkaian, Euskal Gastronomiaren V. Topaketa dela eta. Jardunaldia Mantala Basque Gastronomyk, Basque Culinary Centerrek eta Hazi Fundazioak euskal gastronomia sustatzeko bultzatutako ekimenak, eta BISUBI, Bizkaiko Sukaldarien Bilkura Fundazioak, antolatu dute. Dimako Garena jatetxean egindako topaketak gastronomia berdea eta jasangarria jarri du elkarrizketaren erdigunean, lurra, produktua, lanbideak, pertsonak eta lurraldea zaintzeko moduan ulertuta. Jardunaldian zehar, sukaldariek, ekoizleek, baserritarrek, upategietako profesionalek, artisauek, aretoko profesionalek, erakundeek eta instituzioek hausnarketak, esperientziak eta erronka komunak partekatu dituzte, euskal gastronomia kontzienteago, arduratsuago eta etorkizunerako prestatuago baterantz aurrera egiteko. Topaketak aldarrikatu du gastronomia jasangarria ez dela platerean hasten, askoz lehenago baizik: lantzeko, ekoizteko, erosteko, sukaldatzeko, zerbitzatzeko eta komunikatzeko moduan, baita kate gastronomikoko kideen artean harremanak eraikitzeko moduan ere. Amaia Barredo, Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantzako sailburuak, honakoa nabarmendu du: “Euskadik askotan ikusten ez den oinarri baten gainean eraiki du bere prestigio gastronomikoa: lehen sektorearen lanaren gainean. Gure gastronomiaren jasangarritasunak oinarri hori indartzea eskatzen du, lurraldearekiko lotura estutzea eta tokiko produktuaren aldeko apustua egiten jarraitzea, gure elikadura-ereduaren ardatz gisa”. Joxe Mari Aizega Basque Culinary Centerreko zuzendari nagusiaren hitzetan: “Euskal Gastronomiaren Topaketa urteko mugarri berezia da, komunitatea ospatzeko eta ikuspegiak zein hausnarketak partekatzeko unea; aurten, gure sektoreari begirada integral batetik erreparatuz. Euskal gastronomiak produktuaren, lanbidearen eta lurraldearen gainean eraiki du bere aitortzaren zati bat. Orain, erronka balio eta ikuspegi horiek eguneroko praktikara, kudeaketara eta konpromiso partekatura eramatea da. Jasangarritasuna ezin da diskurtso hutsa izan: egunero sukaldean, ekoizpenean, aretoan eta gizartearekiko harremanean hartzen ditugun erabakien parte izan behar du”.  Sektorearen errealitatetik abiatuta aurrera egiteko bide-orriaJardunaldiko une nagusietako bat euskal gastronomia berdeago, jasangarriago eta lurraldearekin estuago lotuago baterantz aurrera egiteko bide-orriaren aurkezpena izan da. Bide-orri hau tresna praktiko gisa ulertzen da, sektoreari eredu arduratsuago, erresilienteago eta gaur egungo ingurumen eta gizarte-erronkekin lerrokatuagoetarako trantsizioan laguntzeko. Planteamendua ideia argi batetik abiatzen da: proiektu gastronomiko guztiak ez dira abiapuntu beretik hasten, eta ez dituzte baliabide, gaitasun edo behar berak. Horregatik, ez du egiteko modu bakar bat inposatu nahi; aitzitik, balio-kateko eragile desberdinentzat norabide komun, malgu eta baliagarri bat eskaini nahi du. Imanol Zubelzu, Mantalako arduradunaren hitzetan: “Bide-orri honek abiapuntu bat izan nahi du, euskal gastronomiatik etorkizun jasangarriago baterantz aurrera egiteko zer egin dezakegun galdetzeko. Ez du erantzun bakar bilatzea helburu, baizik eta sektoreko eragile desberdinekin batera garatzen joango garen lan partekatu bat irekitzea, proiektu bakoitzaren errealitatetik abiatuta eta lurraldeari, produktuari, pertsonei eta komunitateari begirada komun batetik erreparatuz”. Komunitatea eta elkarlana, aurrera egiteko giltza Topaketaren bosgarren edizioak Mantalaren ideia nagusietako bat indartu du: euskal komunitate gastronomiko sendoa, konektatua eta modu kolektiboan aurrera egiteko gai izango dena eraikitzen jarraitzeko beharra. Jardunaldian zehar azpimarratu da elikadura-sistemaren erronka handiei, belaunaldi-erreleboa, ekoizle txikien galera, kostuen igoera, baliabide naturalen gaineko presioa, biodibertsitatea edo proiektuen bideragarritasun ekonomikoa, ezin zaiela modu isolatuan aurre egin. Erantzunak elkarlana, entzutea eta kateko maila guztien arteko erantzukidetasuna eskatzen ditu. Gastronomia, kultura eta lurraldea Programak gastronomiari, kulturari eta lurraldeari lotutako hainbat arlotako ahotsak bildu ditu. Jardunaldiak, besteak beste, honako profesional hauen parte-hartzea izan du: Diego Guerrero, DSTAgE jatetxeko chefa; Fernando Velázquez, Ura Bere Bidean musika-proiektuaren orkestra-zuzendaria eta konpositorea; Paul Urkijo, zinemagilea eta gidoilaria; Jon Maia, bertsolaria eta idazlea; eta Garazi Egiguren eta Eneko Galdos, dantzaren esparrutik. Musikak ere presentzia nabarmena izan du jardunaldian, Oreka TX taldearen txalapartaren bidez; Izaro Yañez pianoan; eta Sunita Camblongen ahotsaren bidez, jardunaldiko une sinbolikoenetako batzuk lagundu baititu. Horiekin batera, sorkuntzari, jasangarritasunari, artisautzari eta diseinuari lotutako beste profil batzuk ere izan dira. Gastronomia-sektoreko proiektu eta ahots nabarmenek ere parte hartu dute, hala nola Julen Baz, Garena jatetxeko chefa; Alatz Bilbao, Bakea jatetxeko chefa; Roberto Ruiz, Hika jatetxeko chefa; José Ignacio Jauregi, Maskaradako chefa; Gorka Rico eta Javier Rivero, AMA jatetxeko chefak; Edorta Lamo, Arrea jatetxeko chefa; eta Juan Carlos Caro, Zelai Txikiko chefa. Haiekin batera izan dira, besteak beste, Jakoba Errekondo, agronomoa eta paisajista; Jon Areitio, abeltzaina; Edna Agirre, upategigilea; eta Puy Arrieta, gaztagilea. Hitzaldien, elkarrizketen, kultur esku-hartzeen eta proposamen gastronomikoen bidez, topaketak euskal gastronomiari begirada zabal batetik erreparatzea proposatu du: sukaldaritza gisa, baina baita paisaia, ekonomia, kultura, memoria, lanbide eta erantzukizun partekatu gisa ere. Mikel Bustinzari aitortza Topaketak une bereziki hunkigarria ere izan du: Mikel Bustinza, Horma Ondo erretegiko arima, gogoratu eta aitortzeko unea, haren ibilbideari eta euskal gastronomian utzitako arrastoari omenaldia egiteko. Komunitate gastronomikoak, horrela, sukaldaritza ulertzeko modu bati egindako ekarpena aitortu nahi izan dio: lurraldeari, produktuari eta ekoizleei sakon errotutako sukaldaritza bati egindakoa. Ondare bizia ospatzeko azoka gastronomikoa Jardunaldi kongresualaren ondoren, topaketak BISUBIk antolatutako azoka gastronomikoarekin jarraitu du. Fundazioko hainbat kidek hartu dute parte bertan, eta espazioa euskal sukaldaritza ondare bizia eta kohesio sozial, kultural eta lurraldekoa sustatzeko tresna dela aldarrikatzen jarraitzeko gune ireki gisa planteatu da. Azokak tokiko produktuak, elaborazio tradizionalak eta memoria kolektiboa jarri ditu erdigunean, sukaldaritza-kuadrilla desberdinen bidez. Haiek gure tradizio gastronomikoko elaborazio enblematikoenetako batzuk dastatzeko ibilbidea eskaini dute: kokotxak saltsa berdean, bakailaoa pil-pilean, sukalkia, putxerak, arkume errea, lukainka edo zainzuri freskoen zopa. Lara Martín, BISUBIko presidentearen hitzetan, “azoka honek gure lurrari, hura lantzen dutenei, gure kulturari, eta belaunaldiz belaunaldi tradizioa bizirik mantendu duten errezeten aitorpena eta omenaldia izan nahi du. Betiko gisatu hauetan bertako produktua, sasoia, probetxua, su moteleko sukaldaritza eta talde lana daude”. Dastaketatik harago, azokak topaketaren espiritua luzatzeko balio izan du: partekatzeko, solasteko eta sukaldatzea komunitatea eraikitzeko modurik indartsuenetako bat dela berriro erakusteko. Aurrera egiten jarraitzeko urteko topaketa Bosgarren edizio honekin, Mantalak Euskal Gastronomiaren Topaketa sektorearentzat urteko erreferentziazko espazio gisa sendotu du: entzuteko, pentsatzeko, erronka komunak identifikatzeko eta elkarlanerako modu berriak aktibatzeko gune gisa. Jardunaldiak ideia argi bat utzi du: euskal gastronomia jasangarriago baterantz aurrera egitea ez dago erabaki bakar baten edo eragile bakar baten esku. Elkar aitortzeko, antolatzeko eta norabide berean ibiltzeko gai den komunitate baten esku dago.

Hitzordua ekainaren 8an izango da, Dimako Garena jatetxean, eta euskal ekosistema gastronomikoa bilduko du, lurrarekin, produktuarekin eta lurraldearekin lotuagoa izango den gastronomia jasangarriago baterantz aurrera nola egin aztertzeko.Balio-kate osoko ia 300 profesionalek hartuko dute parte: sukaldariak, ekoizleak, baserritarrak, artisauak, upategiak, aretoko profesionalak, erakundeak eta instituzioak. Jardunaldia sektorearentzako hausnarketarako, konexiorako eta ekintza partekaturako urteko espazio gisa sendotzen ari da. Datorren ekainaren 8an, Bizkaiak Euskal Gastronomiaren Topaketa ekimenaren bosgarren edizioa hartuko du. Jardunaldia Mantala Basque Gastronomyk, Basque Culinary Centerrek eta Hazi Fundazioak euskal gastronomia sustatzeko bultzatutako ekimenak, eta BISUBI, Bizkaiko Sukaldarien Bilkura Fundazioak antolatu dute, eta gastronomia-sektoreko profesionalak eta eragileak bilduko ditu euskal gastronomiaren orainaz eta etorkizunaz modu kolektiboan hausnartzeko. Edizio hau Dimako Garena jatetxean egingo da; lurraldearekin estuki lotutako proiektu gastronomikoa da Garena, eta ingurunearekiko, tokiko produktuarekiko eta jasangarritasunarekiko konpromisoa duen sukaldatzeko moduagatik aitortua da. Garena egoitza gisa aukeratzeak edizio honen espirituari erantzuten dio: gastronomia kontzienteago baterantz aurrera nola egin hausnartzeko elkarrizketa irekitzea, lurrarekin, produktuarekin, lanbideekin eta pertsonekin lotuta. Topaketak jasangarritasunaren kontzeptu orokorretik harago joan nahi du. Jardunaldiak galdera partekatu bat planteatzen dio sektoreari: zer egin dezake euskal gastronomiak, bere errealitate desberdinetatik abiatuta, etorkizun berdeago, arduratsuago eta lurraldearekin lotuagoa eraikitzeko? Lurraren zaintzarekin, tokiko produktuarekin, lehen sektorearekiko harremanarekin, baliabideen kudeaketarekin, aprobetxamenduarekin, biodibertsitatearekin, sormenarekin eta gastronomia jasangarriagoa posible egingo duten lan-ereduekin lotutako gaiak landuko dira. Pentsatzeko, entzuteko eta erabakitzeko jardunaldia Euskal Gastronomiaren V. Topaketak sukaldaritzaren, ekoizpenaren, kulturaren, artisautzaren eta sorkuntzaren arloko profil nabarmenak bilduko ditu. Hitzaldien, elkarrizketen, kultur esku-hartzeen, aitortzen eta amaierako azoka gastronomikoaren bidez, jardunaldiak euskal gastronomiaren etorkizunaren inguruko entzute eta hausnarketa espazio partekatua sortzea izango du helburu. Topaketak aldarrikatzen du gastronomia berdea ez dela platerean hasten, askoz lehenago baizik: lantzeko, ekoizteko, erosteko, sukaldatzeko, zerbitzatzeko eta komunikatzeko moduan. Testuinguru horretan, euskal gastronomiatik etorkizun jasangarriago baten alde zer egin dezakegun aurkeztuko da, baita euskal sektore gastronomikoa praktika jasangarriago, errealistago eta ekosistema gastronomikoaren errealitate desberdinetara egokituagoetarako trantsizioan nola lagundu ere. Dekalogo horrek ez du egiteko modu bakar bat inposatu nahi; aitzitik, norabide komun eta baliagarri bat eskaintzea du helburu jatetxeentzat, ekoizleentzat, baserritarrentzat, upategientzat, artisauentzat eta sektoreko gainerako eragileentzat. Jardunaldiak gastronomiari, kulturari eta lurraldeari lotutako hainbat arlotako profesionalen parte-hartzea izango du, besteak beste: Fernando Velázquez (Ura Bere Bidean musika-proiektuaren orkestra-zuzendaria eta konpositorea), Sunita Camblong (Lapurdiko abeslaria), Paul Urkijo (zinemagilea eta gidoilaria), Garazi Egiguren (dantzaria), Izaro Yañez (pianista), Jon Maia (bertsolaria) eta Oreka TX (txalaparta). Halaber, gastronomia-sektoreko proiektu eta ahots nabarmenak ere izango dira bertan, hala nola AMA, Garena, DSTAgE, Bakea, Hika, Maskarada, Arrea, Jakoba Errekondo, Jon Areitio, Laura Siles, Edna Agirre eta Puy Arrieta, besteak beste. Topaketak, gainera, une bereziki hunkigarria izango du: Mikel Bustinza, Horma Ondo erretegiko arima, gogoratu eta aitortzeko unea, haren ibilbideari eta lurraldeari zein ekoizleei errotutako euskal gastronomiaren garapenari egindako ekarpenari omenaldia egiteko. Tradizioa, produktua eta komunitatea uztartuko dituen azoka gastronomikoa Jardunaldi kongresuala amaitu ondoren, BISUBI, Bizkaiko Sukaldarien Bilkura Fundazioak, Bizkaiko sukaldarien fundazioak, antolatutako azoka gastronomikoa egingo da. Espazio horrek euskal sukaldaritza ondare bizia eta kohesiorako tresna dela aldarrikatzen jarraitzeko aukera emango du. Ekimenak tokiko produktuak, memoria kolektiboa eta lurraldeari sakon lotutako gastronomia ulertzeko modu bat jarriko ditu dastaketen erdigunean. Horretarako, bost sukaldaritza-kuadrillaren bidez, gure tradizio gastronomikoko elaborazio enblematikoenetako batzuk ezagutzeko ibilbidea eskainiko da: sukalkia; bakailaoa eta kokotxak pil-pilean; burduntzia eta arkume-hankatxoak bizkaitar erara; ardi-gisatua, putxera edo trenbideko eltze tradizionalean prestatua; eta txipiroiak bere tintan. Esperientzia gastronomikotik harago, proposamena partekatzeko une bat izango da, eta berriro ere erakutsiko du sukaldatzea tresna kultural, sozial eta territorial baliotsua dela. SARRERAK